Ekskavatör Operatörü Nedir, Nasıl Olunur?

Ekskavatör operatörü nedir?

Ekskavatör operatörü, kazı, hafriyat, kanal açma, temel kazısı ve kamyona yükleme gibi işlerde ekskavatörü kullanan, makinenin günlük bakımını takip eden ve sahada güvenli çalışmayı sağlayan kişidir. Halk arasında kepçe ya da ekskavatör ustası diye de anılır. Güncel kadroları ekskavatör operatörü iş ilanları sayfasında inceleyebilirsiniz.

Bu meslek inşaattan madenciliğe, altyapıdan tarıma kadar toprağın kazıldığı ve taşındığı hemen her alanda görülür. Operatörün işi yalnız kolları oynatmaktan ibaret değildir. Kazının derinliği, şevin eğimi, yeraltındaki hatların yeri ve çukurun çevresinde çalışan işçilerin güvenliği aynı anda düşünülür. Bu yüzden deneyimli bir operatör, sahaya ilk geldiğinde makineyi çalıştırmadan önce zemini, eğimi ve dönüş alanını gözüyle tartar.

Kazıdan yüklemeye ekskavatör operatörünün görevleri

Sahanın türüne göre ayrıntılar değişse de operatörün temel görevleri şunlardır:

• Proje çizimine ya da şefin talimatına göre kazı, hafriyat ve kanal açma işlerini yürütür.

• Kazılan toprağı ve molozu kamyonlara yükler, gerektiğinde sahada istifler.

• Tesviye, şev düzeltme ve dolgu sıkıştırma gibi bitiş işlerini yapar.

• Kırıcı, burgu, makas ya da farklı kova gibi ataşmanları işe göre değiştirir.

• Vardiya başında yağ, yakıt ve hidrolik sıvı seviyelerini, palet ya da lastik durumunu kontrol eder.

• Arızaları ve olağan dışı sesleri zamanında bakım ekibine bildirir.

• İşaretçiyle uyumlu çalışarak çukurun çevresindeki işçileri ve yeraltı hatlarını korur.

Ekskavatör operatörü olmak için gereken belgeler

Bu meslekte belge, deneyim kadar belirleyicidir. İşverenler genellikle iş makinesi operatör belgesi ile birlikte trafiğe çıkan iş makineleri için gereken G sınıfı sürücü belgesini sorar. Hangi belgelerin istendiği, makinenin türüne ve sahanın koşullarına göre işverene göre değişebilir, bu nedenle başvurudan önce ilandaki şartı belgenizle karşılaştırmanız gerekir.

Mesleği okulda öğrenmek isteyenler için meslek yüksekokullarında iş makineleri operatörlüğü programı bulunur. Bu programda makine bilgisi, hidrolik sistemler, bakım ve iş güvenliği konuları uygulamalarla birlikte işlenir. Pek çok operatör ise mesleğe sahada usta yanında başlar ve belgesini sonradan tamamlar.

Mesleğe yeni başlayanlar için en zor adım ilk sahayı bulmaktır. Belgesi olup deneyimi az olan adaylar, önce küçük makinelerde ya da yardımcı operatör olarak çalışarak saat biriktirir. Bu dönemde makineyi özenle kullanmak, yağlamayı aksatmamak ve şefin talimatını eksiksiz uygulamak, aynı yüklenicinin sonraki projelerinde de iş bulmanızı sağlar. Çalıştığınız sahaların türünü, makinelerin büyüklüğünü ve kullandığınız ataşmanları tarih sırasıyla not etmek, ileride hazırlayacağınız özgeçmişin temelini oluşturur.

Belgenin yanı sıra iş sağlığı ve güvenliği eğitimi de sahaya girişte istenir. Büyük sanayi tesislerinde ve maden sahalarında ayrıca tesise özel bir giriş eğitimi verilebilir.

Makine türüne göre ekskavatör operatörünün işleri

Ekskavatörler boyut ve yürüyüş sistemine göre ayrılır ve her tür farklı bir sahaya uyar. Hangi makinede ne kadar çalıştığınız, başvurularda en çok sorulan konudur.

Büyük paletli makinede deneyimli bir operatör dar bir kent sahasına, mini ekskavatörle çalışmış biri de büyük bir hafriyata hemen uyum sağlayamayabilir. Bu nedenle özgeçmişinizde marka yerine makinenin tonajını ve o makinede geçirdiğiniz süreyi yazmanız deneyiminizi daha doğru anlatır.

Ekskavatör operatörü nerelerde çalışır, koşullar nasıldır?

Ekskavatör operatörlerini en çok altyapı yüklenicileri, inşaat firmaları, iş makinesi kiralama şirketleri, maden ve taş ocağı işletmeleri ile tesis içinde kazı işi olan sanayi kuruluşları çalıştırır. Kiralama şirketlerinde operatör makineyle birlikte farklı şantiyelere gönderilebilir ve makinenin tırla taşınmasında yükleme ile indirmeye yardım etmesi istenebilir.

İşlerin bir bölümü proje bazlıdır ve iş bitince ekip başka sahaya geçer ya da sözleşme sona erer. Kent dışındaki projelerde konaklama ve yemek düzenini görüşmede netleştirmek gerekir; sahada kalınacak yerin şantiye konteyneri mi yoksa yakındaki bir pansiyon mu olduğunu baştan öğrenmek sürprizleri önler. Açık havada çalışıldığı için sıcak, soğuk, yağmur ve toz da işin parçasıdır. Proje bitiminde yeni bir sahada iş bulmak için kiralama firmalarıyla ve önceki şantiye şefleriyle bağlantınızı korumanız yararlı olur.

Sahada güvenlik ekskavatör operatörü için neden önemli?

Ekskavatör ağır ve dönen bir makinedir, bu yüzden sahadaki kazaların önemli bir kısmı dönüş alanında ve çukur kenarında yaşanır. Operatör makinenin arkasında kimsenin kalmadığından emin olmadan dönmez, kazı öncesinde elektrik, su ve doğalgaz hatlarının yerini öğrenir ve çukurun kenarına aşırı yük bırakmaz. Görüşün kapalı olduğu durumlarda işaretçinin talimatına uymak tartışmasız bir kuraldır.

Yumuşak ya da eğimli zeminde makinenin devrilme riski de göz önünde tutulur. Emniyet kemerini takmak, kabinden inerken kovayı yere indirmek ve makineyi kapatmadan kabinden ayrılmamak, işverenlerin taviz vermediği alışkanlıklar arasındadır.

Benzer iş makinesi meslekleriyle ekskavatör operatörlüğünün farkı

Ekskavatör operatörlüğü, iş makineleri ailesinin bir koludur. Kazı ağırlıklı çalışan bu meslek, yükleyici, greyder ya da silindir kullanan operatörlerle aynı sahada yan yana çalışır. Birden fazla makineyi kullanabilen operatörler, kiralama firmalarında ve küçük yüklenicilerde daha kolay iş bulabilir. Farklı makineleri kapsayan genel görev tanımı için iş makinesi operatörü sayfasını inceleyebilirsiniz.

Ekskavatör operatörü maaşı neye göre değişir?

Ekskavatör operatörlerinin ücretini makinenin tonajı, sahanın türü, proje süresi, şehir dışı çalışma ve ataşman deneyimi belirler. Taş ocağı ve maden sahaları ile uzun süreli altyapı projeleri genellikle kent içindeki kısa işlerden farklı ödeme düzenleriyle çalışır; ücretin günlük mü aylık mı hesaplandığı da sorulması gereken bir konudur.

Piyasa maaş verileri bu meslekte aylık ücretin alt sınırını 48.100 ₺ olarak gösteriyor. Ortalama ücret 64.200 ₺, tecrübeli ve ağır makinede çalışan operatörlerde görülen üst değer ise 124.000 ₺ düzeyinde. Makine türüne ve şehre göre ayrıntılı dağılım için ekskavatör operatörü maaşları sayfasına bakabilirsiniz.