Aile Danışmanı Nedir, Nasıl Olunur?

Aile Danışmanı Kimdir?

Aile danışmanı, evlilik, boşanma, ebeveynlik ve aile içi iletişim sorunları yaşayan kişilere ve ailelere psiko-sosyal destek veren, sorunun çözümü için yol gösteren ve gerektiğinde onları ilgili kurumlara yönlendiren uzman kişidir. Bu hizmet aile danışma merkezlerinde, kamu kurumlarında ve özel danışmanlık bürolarında sunulur.

Bir yakının kaybı, ağır bir hastalık ya da işsizlik gibi bütün aileyi etkileyen olaylarda aile danışmanları, ailenin yaşadığı psikolojik zorlanmayı hafifletmeye çalışır. Eşler arasındaki çatışmaların çözümünde de görev alırlar, ancak terapi yapma yetkisi danışmanın temel mesleğine göre değişir. Bu desteği sunacak uzman arayan kurumların açık pozisyonlarını aile danışmanı iş ilanları sayfasında kurum ve şehre göre görebilirsiniz.

Bakanlık Tanımına Göre Aile Danışmanının Görevleri

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının tanımladığı aile danışmanlığı hizmeti, sorun ortaya çıkmadan önce yapılan önleyici çalışmalarla sorun yaşanırken verilen destekleyici çalışmalardan oluşur.

Bu çerçevede aile danışmanlarının başlıca görevleri şunlardır:

• Anne ve babaların çocuk eğitimi konusundaki bilgisini artırmak, bu bilgiyi uygulamaya geçirmelerine ve çocuklarıyla, eşleriyle ilişkilerini geliştirmelerine yardım etmek

• Boşanma öncesindeki psiko-sosyal süreci değerlendirerek aile için arabuluculuk hizmetini planlamak ve uygulamak

• Boşanmış bireyler ve çocukları için, boşanmadan olumsuz etkilenmemelerini sağlayacak uyum planları hazırlamak ve uygulamak

• Tek ebeveynli ailelere danışmanlık ve destek hizmeti vermek

• Aile içi şiddetin önlenmesine yönelik rehberlik ve danışmanlık yapmak

• Gerektiğinde aile üyelerini ruh sağlığı hizmeti veren kurum ve kuruluşlara yönlendirmek

Kimler Aile Danışmanı Olabilir?

Aile danışmanı olabilmek için önce uygun bir lisans diplomasına sahip olmak gerekir. Sosyal hizmet, psikoloji, sosyoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik, tıp, hemşirelik ve çocuk gelişimi gibi alanlardan birinde dört yıllık lisans programını bitirenler bu yola girebilir. Kamu kurumlarında aile danışmanı olarak çalışmak isteyenlerin ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan genel şartları karşılaması gerekir.

Sertifika İçin Gereken Aile Danışmanlığı Eğitimi

Bu bölümlerden mezun olanlar, aile danışmanlığı sertifikası almak için üniversitelerin düzenlediği ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca uygun görülen bir eğitim programını tamamlar. Bakanlığın tanımına göre program toplam 450 saattir: en az 300 saati teorik, 150 saati uygulamalıdır ve uygulamanın en az 30 saati süpervizyon eşliğinde yapılır. Programı başarıyla bitirenler aile danışmanı unvanını kullanabilir.

Bir Aile Danışmanının Günlük İş Akışı

Aile danışmanının günü büyük ölçüde önceden planlanmış seanslarla geçer. Bir seans genellikle 45 ile 60 dakika sürer ve aynı gün içinde bir çiftle, bir ebeveynle ya da bütün aileyle görüşme yapılabilir. Danışman her seanstan önce dosyayı gözden geçirir, önceki görüşmede verilen ev ödevinin ne kadar uygulandığını not eder ve o günkü görüşmenin hedefini belirler.

Seansların dışında kalan zaman kayıt tutmaya, vaka değerlendirmesine ve yazışmalara ayrılır. Kamuda çalışan danışmanlar mahkeme ya da sosyal hizmet birimleri için rapor hazırlayabilir, okullarla ve sağlık kuruluşlarıyla görüşerek ailenin ihtiyaç duyduğu başka hizmetleri ayarlar. Zor vakalar düzenli olarak bir süpervizörle ya da meslektaşlarla birlikte değerlendirilir, böylece danışmanın kararları tek kişinin görüşüne dayanmaz.

Çalışma Ortamı ve Aile Danışmanlığının Duygusal Yükü

Aile danışmanları sessiz, ses geçirmeyen ve danışanın kendisini güvende hissedeceği görüşme odalarında çalışır. Gizlilik bu işin temel kuralıdır: görüşme notları kilitli dolaplarda ya da şifreli sistemlerde saklanır, danışan izin vermedikçe hiçbir bilgi üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Kamu kurumlarında mesai saatleri belli olsa da özel büroda çalışanlar, iş saatleri dışında gelebilen aileler için akşam ve hafta sonu seansları da açar.

İşin duygusal yükü ağırdır. Danışman boşanma, şiddet ve kayıp gibi acı veren konuları her gün dinler; bu yüzden düzenli süpervizyon almak ve iş ile özel hayat arasında sınır koymak tükenmeyi önlemenin yoludur. Şiddet şüphesi olan durumlarda danışman, kolluk, sosyal hizmet merkezi ve sağlık kuruluşlarıyla iş birliği yapmak zorunda kalabilir.

Kurumların Aile Danışmanında Aradığı Yetkinlikler

Akademik bilgi tek başına yetmez; seans odasında işi asıl dinleme ve iletişim becerisi görür. Aranan başlıca yetkinlikler şunlardır:

• Taraf tutmadan dinleyebilmek ve aile üyelerinin her birine eşit mesafede durabilmek

• Çatışma anında görüşmeyi sakin biçimde yönetebilmek

• Gizlilik ve meslek etiği kurallarına eksiksiz uymak

• Çocuk gelişimi, aile hukuku ve sosyal hizmet uygulamaları hakkında güncel bilgi sahibi olmak

• Vaka kayıtlarını ve raporları düzenli, anlaşılır biçimde yazabilmek

• Riskli bir durumu fark edip aileyi doğru kuruma zamanında yönlendirebilmek

Aile danışmanı maaşı neye göre değişir?

Aile danışmanları için piyasa maaş verilerinde aylık ücret 37.200 ₺ ile başlayıp 104.100 ₺ değerine kadar çıkıyor, ortalama 47.400 ₺. Aralıktaki yeri en çok çalışılan kurum belirler: kamu kurumlarında ücret kadroya ve hizmet yılına bağlıyken, özel büroda kazanç haftalık seans sayısına ve seans ücretine göre değişir.

Arabuluculuk ya da aile içi şiddet gibi ayrı uzmanlık isteyen vakaları üstlenebilen, süpervizyonlu deneyimi uzun danışmanlar aralığın üst kısmına yaklaşır. Güncel dağılım için aile danışmanı maaşları sayfasına bakabilirsiniz.