Öğretmen Nedir, Nasıl Olunur?

Öğretmen nedir, ne iş yapar?

Öğretmen, okul, anaokulu ya da kurs gibi bir eğitim kurumunda kendi alanındaki dersleri planlayıp okutan, öğrencilerin gelişimini izleyen ve değerlendiren meslek sahibidir. Ders anlatmanın yanında ölçme ve değerlendirme yapar, velilerle iletişim kurar ve kurumun eğitim programına uygun çalışır.

Öğretmenlik, okutulan alana ve öğrencinin yaşına göre birbirinden belirgin biçimde ayrılan bir meslektir. Okul öncesinde oyun ve etkinlik ağırlıklı bir program uygulanırken ortaöğretimde matematik, fizik ya da İngilizce gibi tek bir branşın dersleri okutulur. Özel okul, anaokulu ve kurslardaki açık pozisyonlar için öğretmen iş ilanları sayfasına bakabilirsiniz.

Günlük görevler

• Dersler, eğitim programına ve yıllık plana uygun olarak önceden hazırlanır.

• Sınıfta konu anlatılır, etkinlik ve alıştırmalarla öğrencilerin konuyu kavraması desteklenir.

• Yazılı ve sözlü sınavlar, ödevler ve projelerle öğrencilerin başarısı ölçülür ve kayda geçirilir.

• Velilerle görüşülerek öğrencinin gelişimi, devam durumu ve ihtiyaçları paylaşılır.

• Aynı branşı okutan meslektaşlarla toplantılara katılınır, okul nöbeti ve sosyal etkinlik görevleri yürütülür.

Öğretmen olmak için hangi eğitim ve belgeler gerekir?

Öğretmen olmanın temel şartı, Millî Eğitim Bakanlığının belirlediği öğretmenlik alanlarına kaynak teşkil eden bir yükseköğretim programından mezun olmaktır. Hangi programın hangi alana kaynak olduğunu Talim ve Terbiye Kurulunun Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları belirler; bu esaslar resmî ve özel kurumların ikisine de uygulanır.

Özel Öğretim Kurumları Kanunu, özel kurumlarda görevlendirilecek kişilerde kaynak programdan mezuniyetin yanında özel alan eğitimi ve öğretmenlik meslek bilgisi bakımından nitelik de arar. Halk arasında formasyon denilen bilgi bu ikinci şarta karşılık gelir. Kurslarda ise kanunda ayrıca uzman öğretici ve usta öğretici unvanları yer alır ve bunların nitelikleri yönetmelikle belirlenir.

Devlet okullarında görev almak için Bakanlığın belirlediği sınav ve atama usullerinden geçmek gerekir. Özel kurumlarda ise seçimi kurum müdürü yapar, ardından valilikten çalışma izni alınır; izin çıkmadan işe başlatılamaz. Özel kurumdaki bir işe başvururken iznin çıkma süresini takviminize katmanız iyi olur.

Çalışma koşulları

Öğretmenin çalışma düzeni, kurumun türüne göre belirgin biçimde değişir. Devlet okullarında ders programı ve tatil dönemleri Bakanlığın eğitim öğretim takvimine bağlıdır. Özel okullarda da aynı takvim temel alınır; ancak kurum kendi etüt, kulüp ve hafta sonu programlarını ekleyebilir.

Özel kurumlarda öğretmenle yapılan sözleşmenin yazılı olması ve süresinin bir takvim yılından az olmaması gerekir. Kanun, bir kurumdaki ders saatlerinin belirli bir bölümünün asıl görevi o kurumda olan öğretmen ve öğreticilerce okutulmasını da şart koşar; yarı zamanlı ilanlar çoğu zaman bu kadronun dışında kalan saatler için açılır.

Kurslarda dersler çoğu zaman okul çıkışına, akşam saatlerine ya da hafta sonuna kayar, çünkü öğrenciler gündüz okuldadır. Anaokullarında ise gün boyu süren bir program uygulanır ve çocuğun bakımına ilişkin işler de eğitim sürecinin parçasıdır. Özel eğitim alanında çalışanlar bireysel ilerleme planlarıyla ve aileyle yakın iş birliği içinde çalışır.

Öğretmen maaşı neye göre değişir?

Öğretmen maaşı, ilk olarak kamuda mı özel kurumda mı çalışıldığına göre değişir. Devlet okullarında ücret kamu personeli için belirlenen esaslara göre ödenirken özel kurumlarda ücret iş sözleşmesiyle belirlenir. Kıdem, branş ve ek ders saatleri de toplam geliri etkiler.

Özel kurumlarda şehir, okulun ölçeği, öğrencinin yaş grubu ve haftalık ders yükü ücreti belirleyen öteki etkenlerdir. Yemek, servis, çocuğun okulda indirimli okuması ve özel sağlık sigortası gibi yan haklar da teklifi değerlendirirken hesaba katılmalıdır. Güncel ücret bilgisini pozisyonun maaş sayfasında bulabilirsiniz.

Yardımcı öğretmen ile farkı

Yardımcı öğretmen, özellikle anaokulu ve ilkokul sınıflarında sınıfın sorumlu öğretmenine destek olan çalışandır. Etkinliklerin hazırlanması, çocukların bakımı ve sınıf düzeni gibi işlerde görev alır; dersin planlanması ve değerlendirmenin sorumluluğu ise sınıfın asıl sorumlusundadır. Bu destek rolünün ayrıntıları için yardımcı öğretmen nedir sayfasını inceleyebilirsiniz.

Özel okulda çalışmak için çalışma izni gerekir mi?

Evet. Özel Öğretim Kurumları Kanunu'na göre kurum müdürünün seçtiği kişi için valilikten çalışma izni alınır ve şartları taşıyana izin düzenlenir. İzin alınmadan kişi işe başlatılamaz; bu kural özel okullar, anaokulları ve kurslar için geçerlidir.

Özel kurumda sözleşme ne kadar süreli yapılır?

Kanun, özel kurumlardaki sözleşmenin yazıya dökülmesini ve bir takvim yılından kısa tutulmamasını ister. Mazeret nedeniyle ayrılan birinin yerine alınan kişiyle ise bir yıldan kısa süreli sözleşme yapılabilir.